Historia ludzi, którzy z popiolem w sercu powracaja z pól bitewnych Europy do Polski - ich legenda podtrzyma narodowe dzieje.
Kochliwy szlachcic Rafal Olbromski popada w tarapaty. Wypedzony przez ojca z domu trafia pod opieke ksiecia Gintulta i wchodzi w kregi masonerii. Spotyka przyjaciela z lat szkolnych, Krzysztofa Cedre, i dzieki niemu zostaje wprowadzony na warszawskie salony. Wiesci przynoszone z Europy przez bylych legionistów polskich sprawiaja, ze przyjaciele podejmuja eskapade do armii napoleonskiej, wierzac, iz walka przyniesie upragniona wolnosc.
"Czytajac Popioly, jestesmy sila rzeczy jakby uczestnikami aktu pewnego misterium dostepnego tylko dla wtajemniczonych, wskutek niedomówien, uników i aluzji obliczonych na oszukanie cenzorów. (...) Popioly to misterium patriotyzmu celebrowane przez autora".
Aleksander Achmatowicz