Wesele zostało zainspirowane prawdziwym wydarzeniem: ślubem poety Lucjana Rydla z chłopką Jadwigą Mikołajczykówną. Utwór ten, w którym scenki rodzajowe przeplatają się z wizyjnymi, jest jednak przede wszystkim wielkim dramatem narodowym: gorzkim rozrachunkiem z teraźniejszością i przeszłością, zbiorowym rachunkiem sumienia.